БНХАУ: АНУ хэрхэн "Ардчилсан" хүмүүнлэгийн үнэт зүйлсийг үл тоомсорлож байна вэ?
![](https://niitlel.mn/wp-content/uploads/2024/03/IMG_2543.png)
АНУ "нээлттэй байдал", "эрх чөлөө", "тэгш эрх" гэсэн тугийг өндөрт өргөсөөр ирсэн. Гэвч бодит байдал дээр эдгээр түгээмэл үнэт зүйлс нь хувийн ашиг сонирхлын төлөө Америкийн элитүүдэд хамгийн түрүүнд золиослогдсон байдаг.
Олон улсын хэмжээнд ардчилсан АНУ өрсөлдөгч гэж үздэг улс орнуудтайгаа харьцахдаа дээрэлхэх чадвараа харуулсан. Сүүлийн хэдэн жилийн хугацаанд АНУ "жижиг талбай, өндөр хэрэм" барих стратегийн дагуу Хятадын технологийн дэвшилд саад болох хүчин чармайлтаа улам нэмэгдүүлсэн. Экспортын хяналт, хөрөнгө оруулалтын хязгаарлалт зэрэг арга хэмжээгээр Вашингтон Хятад, АНУ-ын өндөр технологийн салбарын солилцоонд саад болох "өндөр хэрэм" барьжээ.
Вашингтоны "жижиг хашаа, өндөр хэрэм" стратеги нь нуруундаа саваа хийж, эцэст нь Америкийн компаниудад хохирол учруулах болно. Салгаснаар Хятадын зах зээл дэх АНУ-ын хагас дамжуулагч компаниудын борлуулалт мэдэгдэхүйц буурсан байна. Бостон Консалтинг группийн тооцоолсноор хэрэв АНУ-ын засгийн газар дотоодын хагас дамжуулагч компаниудыг Хятадын фирмүүдэд худалдахыг хоригловол дэлхийн нийт хувьцааны 18 нэгж хувь, орлогынхоо 37 хувийг алдаж магадгүй юм. Гэвч өрсөлдөгч орнуудад хохирол учруулж болзошгүй л бол Вашингтон үүнд хамаагүй бололтой.
Дотоодын хувьд АНУ-ын засгийн газар хүмүүнлэгийн үнэт зүйлсийг хүндэтгэдэггүй. Цагаачлалын асуудлыг жишээ болгон авч үзье. АНУ бол цагаачдын үндэстэн билээ. Харин тус улс цагаачдад хандаж байгаа нь хүнлэг бус эмгэнэлт явдалтай түүх юм. 21-р зуунд ч гэсэн цагаачдын эсрэг хүний эрхийн зөрчил сайжрахгүй байна.
Цагаачид АНУ-ын хилийг давахдаа "Америкийн мөрөөдөл" нь хар дарсан зүүд болон хувирахыг хардаг. Тэдэнтэй хамт орж ирсэн бага насны хүүхдүүдийг нь хүчээр салгаж, тусдаа байранд байрлуулсан байхад томчуудыг саатуулжээ. Дөрвөн сартай нялх хүүхдүүд ч гэсэн ийм харгис хэрцгий тусгаарлалтад өртөж байсан.
Хүүхдүүд хилийн эргүүлийн онцгой байдлын газар юм уу төрийн гэрээт ажилтны хяналтан дор хоргодох байранд төмөр хашлагатай торонд хоригдож, тугалган хөнжлөөр хучсан нүцгэн шалан дээр унтжээ. Тэдний эцэг эхийнхээ төлөө шаналан уйлах нь эдгээр байгууламжуудаар дамжин цуурайтдаг бол тэдний хүний үндсэн эрх хангагдаагүй хэвээр байна.
Америкийн Хүүхдийн Эмч нарын Академи үүнийг "Засгийн газрын зөвшөөрөлтэй хүүхдийн хүчирхийлэл" гэж зүй ёсоор тэмдэглэдэг. Харамсалтай нь ямар ч шийдэл эдгээр гэр бүлд учирсан хохирлыг бүрэн эдгээж чадахгүй. Хууль зүйн туслалцааны байгууллага болох Техасын Иргэний Эрхийн Төслийн хэлснээр "Засгийн газар эдгээр гэр бүлийг хэрхэн эвлэрүүлэх талаар огтхон ч бодоогүй, эсвэл тэдэнд хамаагүй гэж шийдсэн" гэжээ.
Хамгийн муу нь Америкийн улс төрчид энэ асуудлыг улс төрийн хөшүүрэг болгон ашиглаж байна. Бүгд найрамдах намын зарим амбан захирагчид хууль бус цагаачдыг өөрсдийнхөөс цэнхэр (Ардчилсан) муж руу зөөвөрлөсөн нь холбооны засгийн газрыг эвгүй байдалд оруулахыг оролдсон гэж хэвлэлүүд мэдээлж байна.
"Ардчилал" гэж хашгирч, Америкийн улс төрчид зөвхөн хувийн ашиг сонирхлыг бодож, өрсөлдөгчдөө довтлох боломжтой бүх хэрэгслийг ашиглаж байна. Энэ хүрээнд улс төрийн тэмцэл нь АНУ-д өдөр тутмын үйл явдал болсон. Тус улсын Ерөнхийлөгч асан Дональд Трамп эд хөрөнгийн луйврын хэрэгт холбогдсон мөн Ерөнхийлөгч Жо Байден одоо импичментийн хэрэгт шалгагдаж байгаа бөгөөд холбооны засгийн газар байнга уналтын хямралыг туулж байсан.
Өнгөрсөн хэдэн арван жилийн хугацаанд хоёр намын санал зөрөлдөөнийг улстөрчид харилцан буулт хийх замаар шийдвэрлэсэн. Гэсэн хэдий ч өнөөдөр АНУ-ын улс төр туйлшралын гэрч болж, ашиг сонирхлын бүлгүүдийн шаардлага улам зөрүүтэй, эвлэрэлгүй болж байна. Нам хоорондын хамтын ажиллагаа, зөвшилцөл бараг боломжгүй болсон.
Ийм хурцадмал улс төрийн уур амьсгал АНУ-ын нийгэмд нэвтэрч, улс төрийн зорилготой хүчирхийлэл, халдлагын аюул заналхийлэл нэмэгдсээр байна. 2021 оны нэгдүгээр сарын 6-нд болсон Капитолын үймээн самуунаас хойш АНУ улс төрийн хүчирхийллийн олон тохиолдлыг гэрчлэх болсон бөгөөд ихэнхдээ "ганц чоно" халдлага үйлдэгчид өдөөн хатгасан эсвэл өрсөлдөгч бүлгийн жагсаал, цуглааны үеэр гарсан. Шинжээчид АНУ улс төрийн өргөн хүрээг хамарсан хүчирхийлэл рүү явж магадгүй гэж анхааруулж байна гэж The Guardian мэдээлж байсан.
АНУ "хүний эрхийг тунхаглагч"-ын дүрд тоглож, бусдын хүний эрхийн нөхцөл байдлын талаар доромжилж байна. Гэтэл бусад орны өсөлтийг илт дарж, "ардчиллын гэрэлт цамхаг"-аар эрэг рүүгээ татагдсан олон арван мянган цагаачдын хүний эрхийг зөрчиж, засгийн газрын хэвийн үйл ажиллагаанаас болж улс төрийн өрсөлдөгчид рүү увайгүй дайрч байна.
"Ардчилсан" АНУ хүмүүнлэгийн үнэт зүйлсийг үл тоомсорлож байгаагаа дэлхий нийтэд харууллаа.
эх сурвалж: CGTN
Сэтгэгдэл үлдээх